Laudato Si – voor wetenschap en bestuur

Paus Franciscus ontwikkelt nieuw denkmodel betreffende de mens, het leven, de samenleving en de natuur

Op verzoek heeft drs Cor van Beuningen MPA, directeur van de Stichting Socires een artikel geschreven over de Encycliek Laudato. 

 Hij schrijft onder meer:
“Als er al één kern in het LS betoog is aan te wijzen, dan zit McKibben daar het dichtste bij. Dat is wanneer hij de Paus citeert als die schrijft dat de huidige ecologische crisis slechts één uiting is van de ethische, culturele en spirituele crisis van de moderniteit (LS 119) en dat daaraan ten grondslag ligt het dominante technocratische paradigma, waarin de mens verschijnt als heroïsch subject dat de externe werkelijkheid met behulp van wetenschap en techniek in bezit neemt, overheerst en exploiteert (106).

Inderdaad neemt LS de hele moderniteit op de schop, dat wil zeggen onze manier van denken over en omgaan met de natuurlijke en maatschappelijke werkelijkheid in de afgelopen tweehonderd jaar. Kenmerkend voor de moderniteit is het utilitaristisch pragmatisme waarin alles verandert in een object dat men zonder scrupules mag gebruiken of misbruiken (215). Daar ligt het fundamentele probleem (106).Een en andermaal wordt benadrukt dat men voor ogen moet houden dat denkmodellen werkelijk van invloed zijn op gedragingen. Daarom gaat het erom een nieuw model te verspreiden betreffende de mens, het leven, de samenleving en de relatie met de natuur (215).”

Als dossierhouder/redacteur SIGMA en directeur van DeGoudseSchool schrijft Teun Hardjono daarbij:

“Aandacht voor een Encycliek van de Paus is waarschijnlijk niet het eerste waar men aan denkt bij een vaktijdschrift als SIGMA. Maar in het geval van de laatste Encycliek, Laudato Si, zijn er goede redenen dat wel te doen. Niet alleen omdat Laudato Si met instemming is ontvangen in kringen van ondernemers en beleidsmakers. Inhoudelijk verwijst het naar aspecten die in het denken over organiseren vaker naar voren zijn gebracht – maar niet eerder uit de hoek van de Kerk. Denk aan complexiteit, variatie en de noodzaak voor dialoog. Vooral voor kwaliteitskundigen die buiten de empirische en normatieve school de meerwaarde zien voor de reflectieve en pragmatische school. Met name in die laatste school wordt opgeroepen rekening te houden met de context, denkwerelden kunnen verschillen, paradoxen en dilemma’s kunnen een gegeven zijn, discontinuïteiten niet uit de weg te gaan en vooral dat er geen simpele antwoorden zijn voor complexe vraagstukken en dat geen mens de wijsheid in pacht heeft. Allemaal punten die Laudato Si onderschrijft en ruim aandacht aan besteedt, zoals uit deze samenvatting blijkt. Met dit artikel geven we een vliegende start aan het dossier Integriteit.”

Voor DeGoudseSchool aanleiding om een viertal evenement te gaan organiseren en op die manier de dialoog aan te gaan over hoe om te gaan met de oproep van de Paus.


Evenementen die DeGoudseSchool organiseert

Het denken over Laudato Si is voor DeGoudseSchool aanleiding om een viertal activiteiten te organiseren en op die manier de dialoog aan te gaan over hoe om te gaan met de oproep van de Paus.

  • Reis naar Barcelona om daar aan de hand van het werk van Gaudi zoals  uiteraard de Sagrada Familia te ontdekken wat er gebeurt als men organische groei toestaat en tijd zijn werking laat doen. Met onder andere de vraag welke morele, ethische, esthetische en technische richtlijnen geef je dan mee en hoe bewaak je die.   
  • Bezoek aan een aantal geologische monumenten van Limburg om daar de invloed van de mens te plaatsen in perspectief van de tijd en de geschiedenis. Uitgangspunt is het boek "Tussen Utopia en vanzelfsprekendheid" van Wiel Schins. Hierin omschrijft hij als "het gebeeldhouwde resultaat van vijftig jaar rusteloosheid", een synthese van zijn kennis van het verleden en het heden en een gids richting wat hij Nieuwe Samenleving noemt. Onder zijn leiding zal het bezoek plaatsvinden.
  • Bezoek aan Gouda, stad van de Goudse Glazen. Een voor velen onbekende kunstschat zijn de gebrandschilderde ramen van de St. Jan in Gouda, voor een groot deel gemaakt door de Gebr. Crabeth en behorend bij het Wereld Erfgoed. De oudste ramenglazen geven het leven van Johannes de Doper, met uiteraard daarbinnen weer de geboorte en doop van Jezus. Naast het ongekend hoge  artistieke niveau is het bijzondere van de Goudse Glazen dat ongeveer de helft vlak voor de beeldenstorm, die het begin van de reformatie inleidde, is gemaakt en de rest daarna. In de tijd dat de Gouden Eeuw zijn hoogte punt bereikt en het protestantisme de bepalende religie. Aan de hand van de Goudse Glazen zullen de deelnemers aan dit event de dialoog aangaan wat een politieke omwenteling van zowel de samenleving als het individu betekent. Vragen die aan de orde komen zijn: “heeft een politieke omwenteling gevolgen voor de opvatting over de structuren en systemen van zowel de overheid als van organisaties? “wat is de rol en betekenis van een fundamentele technologische ontwikkeling zoals destijds de uitvinding van de boekdrukkunst?”. “wat is de rol van denkers en opiniemakers als destijds Erasmus, Luther, Thomas More en Coornhert?’, “had voor de omwenteling een organisatie als de VOC kunnen ontstaan en bestaan”, enz..